چرخش به کدام سمت؟ عليرضا خادمی

انتشار بيانيه وزارت امور خارجه ی ايالات متحده نشان از عزم و اراده اين کشور برای پيوستن به جمع تيم مذاکره کننده با ايران برای حل ديپلماتيک بحران هسته ای ايران است . بيانيه ای که از طريق سفارت سوئيس ، حافظ منافع ايالات متحده در ايران به وزارت امور خارجه ی ايران ارسال شد و حاوی پيشنهادی مشروط برای مذاکره مستقيم با ايران است که در صورت توقف چرخه غنی سازی اورانيوم در ايران به وقوع خواهد پيوست .

اين بيانيه در بين سياستمداران امريکايی و ايرانی با تاثيرات مختلفی روبه رو بوده ، عده ای پيشنهاد مذاکره را نوعی عقب نشينی از مواضع و اهداف ايالات متحده و چرخشی ۱۸۰ درجه ای بيان کرده اند و مخالفت جدی خود را با اين بيانيه ابراز داشته اند از جمله روزنامه ی تندروی کيهان که در مطلبی به قلم حسين شريعتمداری در شماره ی۱۸۵۳۲ روز پنجشنبه خواستار هوشياری مسئولين نظام در جهت ناکام گذاشتن ترفند جديد امريکايی ها شد ، همچنين مقامات ارشد ايالات متحده از جمله ديک چينی هم با اين بيانيه مخالفت خود را ابراز داشتند .
در نقطه ی مقابل اين مخالفت ها عده ای هم بر اين باورند که پيشبرد و حل مسئله ی هسته ای ايران در چارچوب ديپلماتيک هنوز هم به عنوان ديپلماسی ايالات متحده بايد دنبال شود زيرا ايالات متحده هنوز در عراق و افغانستان در گير است که اين مسئله باعث از دست دادن مقبوليت امريکا در بين مردم خاورميانه شده است و نبايد اين عدم مقبوليت و از دست دادن تعداد زيادی از نيروی های نظامی مجدد تکرار شود.

دو دليل عمده ی انتشار اين بيانيه از جانب ايالات متحده برای پايان بخشيدن به بحران جاری که نبض روابط بين الملل و اقتصاد جهانی را در دست گرفته است را می توان اين گونه تشريح کرد :

۱ مخالفت های چين و روسيه با هرگونه تهديد و تحريم : پس از عدم اجماع در چند نشست اخير اعضای دائم شورای امنيت بر سر صدور قطعنامه ای الزام آور برای توقف تمامی فعاليت های هسته ای ايران و اعلام موضع مشترک پکن و مسکو مبتنی براستفاده از حق وتوی خود به نفع ايران ؛ ايالات متحده تلاش های خود را در جهت اقناع چين و روسيه مجددا دنبال گرفت و به نظر می رسد که ايالات متحده قول های را از اين دوکشور گرفته است که در صورت نپذيرفتن پيشنهادهای تازه به جمهوری اسلامی از موضع خود عقب نشينی کنند .
همانطور که در مطالب گذشته ذکر کرده بودم به دليل روابط گسترده اقتصادی که اين دو کشور با جمهوری اسلامی دارند حمايت های خود را از ايران دريغ نمی دارند اما دو کشور فوق برای تعاملات ديپلماتيک با جهان پيرامون خويش بالاخره ناگريز به پيوستن به اتحاديه ی اروپا ( متحدان اصلی امريکا ) و ايالات متحده خواهند بود . با توجه به اين که جورج بوش می گويد " پاسخ مثبتی" از ولاديمير پوتين رئيس جمهوری روسيه درزمينه استراتژی آمريکا درباره ايران دريافت داشته است.

۲ فشارهای جهانی و متحدان فرعی جمهوری اسلامی : ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد فاز جديدی از روند بررسی و حل مسئله هسته ای ايران بود که عواقب سنگين اقتصادی آن نه تنها در داخل ايران و منطقه ی خاورميانه بلکه بسياری از مهمترين مصرف کنندگان منابع طبيعی ايران را هم تحت تاثير قرار داد . به طوری که شاخص معاملات اقتصادی در تمام بخش ها اعم از بورس ، طلا ، ساختمان و غيره به شکل بی سابقه ای سقوط و سپس رکود داشت . قيمت نفت در دوره ی مذکور به بالاترين قيمت ساليان اخير رسيد ، فشارهای جهانی برای حل مسالمت آميز بحران هسته ای در بين کشورهای عضو اتحاديه های عرب و اروپا افزايش يافت وکشورهای عضو جنبش عدم تعهد (متحدان فرعی جمهوری اسلامی) هم با صدور بيانيه ای خواستار به رسميت شناختن حق قانونی ومسلم جمهوری اسلامی در داشتن انرژی صلح آميز هسته ای شدند.

اما وزارت امور خارجه ی جمهوری اسلامی ايران باعلم به قاطعيت ايالات متحده در اين طرح های پيشنهادی همواره گفتگو در شرايط عادلانه وغير تبعيض آميز و بی قيد و شرط را خواستار است . جورج بوش رئيس جمهور ايالات متحده در سخنان خود مجددا اذعان داشت که ايران نبايد به سلاح های هسته ای دست يابد و حالا حق انتخاب با ايران است پيشتر هم ايران با توقف غنی سازی موافقت کرده بود .

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

ارائه مجموعه مشوّق های اقتصادی و درعين حال گزينه هائی تنبيهی به ايران که مورد توافق پنج عضو شورای امنيت و آلمان رسيده است فرصت خوبی است که جمهوری اسلامی با پذيرش آن اجماع جامعه ی جهانی را تا حدی بر عليه خود بشکند و زاويه ی اين گردش سياسی ايالات متحده را که به گمان من بيش تر از ۵۰ درجه نيست( نه ۱۸۰ درجه ) به نفع و سمت خود بيشتر کند.

اين بار اگر چين و روسيه هم بر سر قطعنامه ی شورا از حق وتوی خود استفاده کنند ايالات متحده شمشير از رو بسته وعنان گسيخته در حال بررسی طرح هايی در وزارت دارايی خود برای اعمال تحريم های اقتصادی برعليه ايران به همراه سه متحد اروپايی خود می باشد .

Alirezakhademi_iran@yahoo.com