کمپين يک ميليون امضايی در حاشيه خيابان داغ کليد خورد، گزارش سهيل آصفی

[برگرفته از وبلاگ سهيل آصفی]

"ای زن ای حضور زندگی ،به سر رسيد زمان بندگی،جهان ديگری ممکن است..." کمتر از سه ماه پس از تجمع ۲۲ خرداد زنان و مردان تحول خواه در ميدان هفت تير پايتخت که با خشونت به پايان رسيد،عصر ملس يک روز داغ شهريوری و خيابانی از خيابان های شهرک غرب تهران ميزبان صدها نفر از زنان و مردان تحولخواه شد تا بار ديگر اعتراض خود به مجموعه قوانين موجود در جمهوری اسلامی که زنان را جنس دوم قلمداد کرده،آن هم در جامعه ای که بيش از ۶۰ درصد از پذيرفته شدگان دانشگاهها ی کشور را زنان تشکيل می دهند ابراز دارند.

*کمپين در حاشيه خيابان داغ *

صدها نفر از فعالين سياسی،دانشجويی و کارگری کشور که راس ساعت مقرر در محل، برای ساماندهی کمپين يک ميليون امضا برای تغيير قوانين تبعيض آميز گرد هم آمده بودند پشت درهای بسته سالن اجتماعات رعد سرگردان ماندند تا خبر رسيد اداره اماکن نيروی انتظامی با برگزاری اين نشست مخالفت کرده و درهای سالن به روی حضار همچنان بسته می ماند . گفتند که مسئولين ذی ربط به صراحت اعلام کرده اند اين قوانين بر گرفته از شريعت اسلام هستند و در بيشتر کشورهای اسلامی نيز هيچ اعتراضی به آنها صورت نمی گيرد و اعتراض به اين قوانين در ايران مخالفت با اسلام است. آنگونه که برخی فعالين جنبش زنان که به مقامات ذی ربط مراجعه کرده بودند روايت می کردند توصيه مسئولين، رجوع به کتاب آسمانی مسلمانان و پيدا کردن راهی از ميان متون قرآن بوده است. با اين همه،تلاش های فعالين زن برای حل مشکل و ورود به سالن اجتماعات به جايی نرسيد و سر آخر، کليد کمپين مذکور در حاشيه خيابان داغ زده شد و با اعلام رسمی افتتاح کمپين و عضويت افراد در آن، اين خيابان داغ شهريوری بود که با کف زدن ممتد حضار، گواهی داد که حرکت آغاز شده است. تکاپو خيلی زود آغاز شد. امضاها گرد هم آمد،اعلام آمادگی افراد برای شرکت در کلاس های کارگاهی و آموزشی اعلام شد و تنی چند از حضار نيز با ذکر سخنان کوتاهی کمپين در خيابان گرم را گرمتر کردند.

گفته شد که شايد روند جمع آوری يک ميليون امضا در روند بلند مدتی حدود يک سال به طول بينجامد. شيرين عبادی،برنده جايزه صلح نوبل، در سخنان کوتاه خود در ميان جمعيت بر غير قانونی بودن اقدام اماکن مبنی بر بستن درب سالن به روی حضار تاکيد کرد و از آغاز اين حرکت به هر شکل ممکن حتی در حاشيه خيابان گفت.

*لغو قوانين تبعيض آميز*

در بخشی از بيانيه اين کمپين با اشاره به برخی از قوانين تبعيض آميز در جمهوری اسلامی به مسوليت کامل کيفری يک دختر نه ساله اشاره شده است که اگر مرتکب جرمی شود که مجازات آن اعدام است دادگاه می تواند او را به اعدام محکوم کند.. همچنين به قوانين مربوط به شهادت زن،حضانت و.. اشاره شده است.

امضا کنندگان اين کمپين در بيانيه خود تصريح می کنند که مهم ترين ضابطه در حقوق بشر عدم تبعيض بر مبنای جنس،قوم و مذهب و.. است. " ما امضا کنندگان اين بيانيه خواستار رفع تبعيض از زنان در کليه قوانين بوده و از قانونگذاران می خواهيم که نسبت به بازنگری و اصلاح قوانين بر اساس تعهدات بين المللی دولت اقدام نمايند.

*اجتهاد مجتهدين نياز نيست *

اين کمپين با انتقاداتی از سوی برخی از جريان های دانشجويی کشور نيز مواجه شد. اين طيف معتقد بود که بايد از اشتباهات تاريخی جنبش زنان در ايران و کشورهای ديگر اجتناب کرد. از اين رو ،بايد بر حداقلی بودن خواسته ی برابری قانونی تاکيد ورزيد و اعتلای جنبش زنان را هدف خود قرار داد. به باور اين گروه از منتقدان علاوه بر گرايشات کاملا ليبرال که در طرح اين کمپين ديده می شود اشاراتی مانند اشاره به نقش تعهدات بين المللی حکمومت ايران و... روش مبارزاتی جنبش زنان را در روبنای سياسی به روش ليبرالی شبيه می سازد و با تکيه بر اصلاحات از پايين در تناقض قرار دارد. اين گروه از منتقدان با طرح پرسشی مبنی بر اينکه آيا مطرح نکردن مساله ای مثل خشونت خانگی و سواستفاده های جنسی در خانواده به مفهوم افتادن به اين گرايش ليبرالی نيست که قصد دارد حريم خصوصی افراد را از عرصه عمومی جدا کند؟ آيا چنين رويکردی به باز توليد اسطوره کانون گرم خانواده منجر نخواهد شد؟ با اشاره به طرح مساله اجتهاد در اين کمپين و اشاره به نام دو آيت الله جمهوری اسلامی،آيت الله بجنوردی و صانعی معتقد است که طراحان کمپين به اين نکته توجه نمی کنند که بهترين دفاع از خواسته های مطرح شده، انسانی بودن آنهاست و نيازی به دفاع درون مذهبی از اين خواسته ها نيست.... به باور آنها مطرح کردن بحث اجتهاد به مفهوم اين است که جنبش زنان از اين به بعد اجتهاد مجتهدين در مورد مسائل زنان را خواهد پذيرفت و بايد در انتظار مخالفت آن ها با طرح خود نيز باشد...

*حرکت به سوی توده مردم*

دکتر ناصر زرافشان، وکيل قتل های سياسی موسوم به "قتل های زنجيره ای" و عضو برجسته کانون نويسندگان ايران که برای چند روز از زندان به مرخصی آمده است در ميان شور و هياهو دست در دست همسرش هما، وارد جمعيت شد. در حالی که ياران،زرافشان را دوره کرده بودند،وی پس از امضای بيانيه کمپين در گفتگو يی ضمن اميدوار کننده خواندن چشم انداز اين حرکت خاطر نشان کرد که بايد نگاه کرد و ديد که از مشروطيت به اين سو دليل نرسيدن درست پيام آنان که سرهايشان بالای چوبه دار رفت به توده مردم چه بوده است؟! « اين مساله مربوط به آرمانخواهی در ابعاد کلی تر آن است. مساله حقوق زن يک بخش آن محسوب می شود. يک سری آدم که در آن سو ديدند دنيا چه خبر است ،ديگر وضعيت موجود در کشور خود را نمی توانستند تحمل کنند. سعی کردند اين آرمانها را در سطح جامعه تبليغ کنند اما نتوانتند با بسط دادن آنها،اين آرمانها را به دل توده مردم ببرند. در حالی که در جوامعی که اين افکار متبلور شده است ،مسير پايين به بالا طی شد. يعنی توده عادی مردم خواسته های داشت،تعدادی از روشنفکران که بهتر می توانستند تحليل کنند مطالبات مردم را جمع بندی کردند و اعلام کردند. ولی وقتی که ايده آل های انقلاب فرانسه به دنيا صادر شد،برای ما خارج به داخل بود. گروهی از زنان زودتر اين پيام ها را گرفتند و آرزويشان اين است که پستوی ذهن آن زنی را هم که در طبقه پايين جامعه له شده است را نيز روشن کند.

در جامعه ما اين فکر قرار است از بالا به پايين برود در حالی که در جوامعی که افکار فمينيستی متولد شد اين روند از پايين به بالا بوده است. مسير آنها از داخل به خارج بود و ما بر عکس.» دکتر زرافشان تنها راه به بار نشستن و نتيجه دادن چنين تکاپوهايی را ارتباط گرفتن با توده عادی مردم عنوان کرده و تصريح می کند « او که بيش از من و شما در معرض اين فشار و تبعيض و تضييع حق هست بايد به اين نتايج برسد. خوشبختانه در نگاه اجمالی که من به اين جريانات اخير داشتم ديدم که ظاهرا چنين اراده ای وجود دارد اما از نظر تا عمل يک کهکشان راه است. زمانی که اين فکر به قلب جامعه و توده فرودست مردم برده شد می توان به نتيجه بخش بودن حرکت اميدوار شد. در آن صورت چهار تا مامور امنيتی نمی توانند درهای سالن اجتماعات را به روی کسی ببندند. آنها خود به خود،حساب کار خود را می کنند. اگر اين حرکت در همين سطح بماند و در همين بالا متوقف ماند بی نتيجه می ماند. بايد به اين حرکات روح جمعی داد. ما ستمکش ترين قشر جامعه نيستيم. مهار کردن حرکت وقتی در سطوح بالای جامعه قرار دارد برای نيروهای سرکوبگر راحت است. به راحتی در را به روی شما می بندند اما زمانی که آن قشر پايين تر و توده وسيع مردم آمدند پشت اين در اين نيروها ديگر حساب کار خود را می کنند.»

چهرهای مختلف سياسی و اجتماعی،طيف های مختلف دانشجويی و نيز تعدادی از روزنامه نگاران کشور در اين نشست که سرانجام در حاشيه خيابان آغاز به کار و ادامه يافت شرکت داشتند. از آن جمله می توان به چهره هايی همچون ناصر زرافشان، فريبرز رئيس دانا، شيرين عبادی، نوشين احمدی خراسانی،بابک احمدی، مرضيه مرتاضی لنگرودی، شهلا انتصاری،ژيلا بنی يعقوب، بينا داراب زند،ناهيد خيرابی، ،عليرضا جباری،بهمن دارالشفايی، شيوا نظر آهاری،فواد شمس،کاوه مظفری و... اشاره کرد.